Léon Orthel werd geboren in Roosendaal op 4 oktober 1905. Hij overleed in Den Haag op 6 september 1985. Deze website werd geopend in het jaar 2005 op weg naar dinsdag 4 oktober 2005, zijn honderdste geboortedag, een goede gelegenheid om, twintig jaar na zijn overlijden, herinneringen aan hem op te roepen. Wij houden de website in stand na de manifestaties ter gelegenheid van de honderdste geboortedag om actualiteiten met betrekking tot Léon Orthel te vermelden. 
In deze website brengen wij de volgende gegevens over Léon Orthel:

Publicaties
Discografie
Biografie
Rond 4 oktober 2005
Composities

 
Meer informatie

Orthel bij Donemus   click daar op COMPONISTEN en dan op Leon Orthel in de lijst
Orthel bij Nederlands Muziek Instituut


Nieuws

Dubbel CD Léon Orthel uitgebracht, zie Discografie .


Contactpersonen

Frans W. Orthel                             Rolf Orthel
Weezenhof 29 - 26                        J.M. Coenenstraat 6K
6536 HM  Nijmegen                     1071 WG  Amsterdam
Tel 024 - 3441212                        Tel 020 - 4229469
frans.orthel@wxs.nl                        rolf.orthel@xs4all.nl


Publicaties

Algemeen

-    J. Kolsteeg: Léon Orthel, in: Het Honderd Componisten Boek – Nederlandse muziek van Albicastro tot Zweers,   Haarlem 1997
-    R. Starreveld/L. Samama: Orthel, Léon, in: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second editioned by  Stanley Sadie, New York/London 2001
-    Jan Brouwers: De weg naar deSuite, geschiedenis van de Roosendaalse Muziekschool 1950-2001 38-41: Léon   Orthel.
-    C. de Groot: “Wie vergeet een componist? Het publiek of de uitvoerenden?”, in: Mens en Melodie, vol. 41 (1986),   blz. 298-307
-    A. Reinders: Herinneringen aan Léon Orthel (1905-1985), in: De Liedvriend 2002 nr. 1, blz. 18
-    W. Roberts: De pianoliteratuur van Léon Orthel, I, in: Piano Bulletin, vol. 9 (1991), afl. 2, blz. 36-41
-    W. Roberts: De pianoliteratuur van Léon Orthel, II, in: Piano Bulletin, vol. 10 (1992), afl. 1, blz 39-43
-    W. Roberts: Discovering the Piano Literature of Léon Orthel, in: Journal of the American Liszt Society, vol. 34 (July-December 1993) p. 11-31
-    T. van der Valk: Pianosonatines van Nederlandse componisten (6): beschouwing over de sonatines van Léon Orthel(1905-1985), een Nederlands componist van uiterst fijnzinnige pianomuziek, in: Pianowereld  februari 2002
-   C. Lelie: Het Orthel-archief van Christo Lelie, in: Piano Bulletin, vol. 24 (2006), afl. 1, blz. 65-68

Met betrekking  tot de 100ste geboortedag

-    Léon Orthel honderd jaar geleden geboren, Rudolf Jansen over deze grote liedcomponist. De Liedvriend 2005 nr.1,                         blz.12-13.
-    T. Hartsuiker: Léon Orthel: componist, pianist en pedagoog Herinneringen van Ton Hartsuiker, in: Piano Bulletin
vol. 24 (2006), afl. 1, blz. 3-8.

(terug naar #begin )

Discografie

CD's

Nieuw uitgebrachte dubbel CD (productie Rolf Orthel) LÉON ORTHEL Orkestwerken en Kamermuziek
ET'CETERA KTC 1359
Inhoud
CD1 Werken voor Orkest

  1.Evocazione

     Symfonie 3
  2.Adagio
  3.Scherzo
  4.Adagio
  5.Allegro non troppo – Adagio

  6.Symfonie 4

CD2 Kamermuziek

     Études caprices (piano)
  1.Perpetuum mobile
  2.Andante mosso
  3.Allegro vivo
  4.Foute som
  5.Allegro vivace

     Liederen opus 33 (sopraan en piano) (Rilke)
  6.Tod der Geliebten
  7.Ist ein Schloss

     Sonatine 5 (piano linkerhand)
  8.Poco allegro
  9.Molto tranquillo e rubato
10.Allegretto

     Liederen opus 54 (bariton en piano) (Rilke)
11.Kreuzigung
12.Der Knabe

13. Capricio (viool en piano)

     Liederen opus 26 (sopraan en piano) (Rilke)
14.Schlaflied
15.Die Laute
16.Eva

     Sonatine 6 (piano)
17.Allegro moderato
18.Andante
19.Vivace
     Hommages en forme d’étude (piano)
20.Debussy
21.Ravel

Uitvoerenden
Ank Reinders sopraan
Ruud van der Meer bas bariton
Joan Berkhemer viool
Cor de Groot piano
Jaques Hendriks piano
Rudolf Jansen piano
Léon Orthel piano

Nederlands Radio Philharmonisch Orkest
Amsterdams Philharmonisch Orkest
Dirigenten
Jean Fournet
Anton Kersjes
Willem van Otterloo

Het betreft bestaande registraties waarvan zo nodig de kwaliteit is verhoogd

Overige CD's
1.    Early Recordings van Albert Brussee (STEMRA AB 1 02) bevat Epigrammen op.17 , opgenomen mei 1981,   uitgebracht in 1996 door AB Music Prod. & Ed. Tarwekamp 35, 2529 XG Den Haag..
2.    Paul Huijts / Piano (WVH 021) bevat eveneens Epigrammen op.17 , opgenomen november 1988.
3.    Kees Wieringa, Nederlandse Sonatines voor Piano, Do Records 006, Sonatines nrs. 3, 6 en 7
4.    Op de derde CD van het drie CD’s bevattende Monument Theo van der Pas staat de Sonatine no. 3 , op. 28. Het     betreft een opname uit 1947, uitgebracht door de Theo van der Pas Stichting, de derde CD onder no. TPS 6903.
5.    Composer's Voice Highlights van Donemus CV26, Symfonie no. 2
6.    Composer's Voice Jubilee series Donemus CV77, Scherzo nr.2
7.    Onbekend maakt onbemind, serie muziekschool-uitvoeringen van Muziekgroep Nederland (thans Donemus) 1, 8, 9
8.    Utrechts Studenten Concert  dd 14 juni 2001, Scherzo nr. 2
9.    Cum Laude, Hogeschool voor de Kunsten, Utrecht, Kleine Burleske op. 8 nr. 2 , cello en piano
10.   Polo de Haas, werken voor piano,Emergo 3911-2, Cinq Études Caprices, op. 39 , opname 2001

Langspeelplaten

*    Symfonie nr. 2
*    Scherzo II
*    Études Caprices
*    Evocazione
*    Sonate nr. 2 voor cello en piano en Otto Abozzi voor fluit, cello en piano

informatie bij contactpersonen

(terug naar #begin )

  LÉON ORTHEL, enkele biografische gegevens.

Léon Orthel werd in 1905 in Roosendaal geboren en woonde na zijn opleiding in Den Haag.
Op zestienjarige leeftijd (1921) werd hij leerling van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag waar hij viool studeerde bij Spoor, piano bij van Beijnum en compositie bij Johan Wagenaar. Na een jaar (1928-1929) aan de Berlijnse Hochschule für Musik gestudeerd te hebben onder leiding van Paul Juon en Prof. Dr. Curt Sachs - waartoe een stipendium van het Rijk hem de gelegenheid had geboden - keerde hij terug bij zijn vroegere leermeester (1929-1930). Vanaf die tijd ook begon hij zich hoe langer hoe meer zelfstandig te ontwikkelen.

Léon Orthel was pianist, componist en vooral pedagoog. In de begintijd trad hij meermalen op als pianist, met orkest en met kamermuziek. Later trad hij wel op als begeleider van zijn eigen liederen. Hier besteden wij in de eerste plaats aandacht aan zijn werk als componist.
 
In de jaren 1934 en 1938 heeft hij doelbewust gewerkt aan de vernieuwing van zijn idioom.
In de pluritonale en atonale klankwereld voelde hij zich niet thuis zodat deze periode vooral wordt gekenmerkt door schetsen en ontwerpen.

Na de jaren van experiment vindt hij zijn eigen stijl, die niet bij een ‘school’ valt onder te brengen en waarvan de zeer veel gespeelde Tweede Symfonie uit 1940 en de liederen op gedichten van Rilke klinkende specimina zijn.
De jaren 1970-1985, direct na zijn pensionering als leraar, zijn uitermate vruchtbaar geweest met niet minder dan veertig werken waarvan vele zowel in ons land alsook in het buitenland zijn uitgevoerd.

Orthel was van 1942 tot en met einde 1970 hoofdleraar voor piano aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Van 1949 tot sept. 1970 was hij bovendien hoofdleraar voor com­positie aan bet Amsterdams Conservatorium. En het aantal leerlingen dat van hem les had en van hem onschatbare aanwijzingen heeft meegekregen is zeer groot.
Orthel was namelijk behalve een groot pedagoog ook een mens met een ruime belangstelling voor filosofische en cultuurhistorische problemen, en voor de poëzie en romancultuur, die zonder twijfel aan zijn leerlingen ten goede is geko­men.
Van 1947 tot einde 1969 was hij voorzitter van de Vakgroep Componisten der Koninklijke Nederlandse Toonkunstenaars Vereniging en van 1957 tot 1 januari 1972 was hij voorzitter van het bestuur van de Dr. Johan Wagenaarstichting. In 1973 werd hem de Joh. Wagenaarprijs toegekend.

(terug naar #begin )

Opsomming van  de gebeurtenissen rond 4 oktober 2005 .

* 12,14,16 september 2005 Radio 4, 19.30 - 20.00, Componist van de week
* 1 oktober 2005 Radio 4, 17.00 - 18.00, Viertakt, 3e symfonie, delen 1 en 2 met tel. interview met Mw A. vd Klugt
* 12 november 2005 Congres EPTA Nederland, Hotel Dennenhoeve, Nunspeet, 11.00 - 12.15, De componist en pianist Léon Orthel, lezing door Ton Hartsuiker afgesloten door een klein concert door Ineke Canté, Henk Bart (14) (docent: Marlies van Gent) en Jukka van der Koog (13) (docent: Marjès Benoist)
* 14 november 2005, Uilenburger Synagoge, Amsterdam, 20.15, concert met titel: Zigeunerlied/Medieval songs (wegens uitvoeringen van werk van Leo Smit en Joost Kleppe). Van Léon Orthel werden uitgevoerd Capriccio voor viool en piano op.19, Drie liederen op.26 en Twee liederen op.16, beide voor sopraan en piano.
* 24 november 2005, Biltse Muziekschool, 19.30 uur.
        Orthelavond door leerlingen en docenten van de muziekschool
        met toelichting door Ton Hartsuiker
* 2 december 2005, Bethaniënklooster, Amsterdam, 20.15, Hommage à Léon Orthel
            op.41    Tweede sonate voor cello en piano
            op.26    Drie liederen van Rilke voor sopraan en piano (Schlaflied, Die Laute, Eva)
            op.39    Cinq Études Caprices voor piano
            op.17    Epigrammen voor piano
            op.94    Vijf Slauerhoff liederen voor bariton en piano
            op.57    Otto Abozzi voor fluit, cello en piano
        met steun van de Stichting John Kasander
*  5 maart 2006, Enschede Muziekcentrum Arke Zaal Serie V, 14.30, Valerius Ensemble met de     Braziliaanse
Sopraan Adriane Queiroz
       Léon Orthel                   Sonate no.2 op. 41 voor cello en piano
       Léon Orthel    Liederen op teksten van Rainer Maria Rilke
                                           Nonnenklage op.25
                                           Twee liederen op.30 (Dame vor dem Spiegel, Frauenschicksal)
      Franz Schubert              Der Hirt auf den Felsen
     Alexander Zemlinsky    Trio in d op.3
     Heitor Villa-Lobos        Four songs from the Forest of the Amazon  ')
         ') bewerking van Maarten Jense voor sopraan, klarinet, piano en cello
*  8 maart 2006, Concertzender 20.00  Uitzending van Concert dd 2 december 2005
* 19 mei 2006, Muziekschool Bloemendaal, Overveen, 19.30, Orthel-avond
     Uitvoering door  leerlingen en docenten van de Muziekschool Bloemendaal,
     afgewisseld met filmfragmenten en enkele korte toelichtingen  over het leven van de componist
     De volgende composities werden gespeeld:
          Op. 79   Kleine suite voor viool en piano
          Op. 8     Kleine burleske voor cello en piano
          Op. 7     Prelude voor piano
          Op. 52   Altvioolsonate, eerste deel
          Op. 46   Vijf stukjes voor klarinet en piano
          Op. 57   Otto abbozzi voor fluit, cello en piano
          Op. 40   Deux hommages en forme d'etude pour piano
* 21 en 23 augustus 2006, Radio 4, 19.30 - 20.00, Componist van de week
      Dit betrof een herhaling van de uitzendingen van 12,14,16 september 2005

(terug naar #begin )

De Composities van Léon Orthel

Een ieder die materiaal.van een compositie wil gebruiken kan zich het best wenden tot DONEMUS, Funenpark 1, 1018 AK Amsterdam, tel. 020 3058900, E-mail info@donemus.nl, waar de meeste werken zijn uitgegeven en informatie gegeven kan worden over de andere werken.

De componist heeft de opusnummers 1 – 6, 8nrs1&3, 9, 21 en 29a teruggetrokken.

Opus	Titel	Duur min
7	Preludes voor piano  1925	6
8nr2	Kleine burleske voor violoncello en piano  1926	3
10	Scherzo voor piano en orkest   1929	16
11	Concert voor violoncello en orkest   1929	16
12	Concertino alle burla voor piano en orkest   1930	11
13	Symfonie no. 1   1931-33	26
14	Tien pianostukjes (voor kinderen)   1933
15	Sonate no. 2 voor viool en piano   1933	10
16	Twee liederen op tekst van Rainer Maria Rilke   1934	4
17	Epigrammen voor piano   1938	7
18	Symfonie no. 2 (Piccola Sinfonia)   1940	16
19	Capriccio voor viool en piano   1939	3
20	Twaalf kinderstukjes voor piano   1933
22	Drie bagatellen voor piano, no. 4 en 2 (no. 1 = Op.29b)   1941-49	4
23	Sonatine no. 2 voor piano (miniatuur sonatine)   1942	1
24	Symfonie no. 3   1943	33
25	Nonnen-Klage voor sopraan en piano (tekst Rainer Maria Rilke) '43	6
25b	Nonnen-Klage v sopraan en klein orkest (tekst R M Rilke)   1943	6
26	Drie liederen voor sopraan/tenor en piano op tekst van R M Rilke  '43	7

	Schlaflied
	Die Laute
	Eva

27	Twee preludes voor piano   1944-45	5
28	Sonatine no. 3 voor piano   1945	6
29b	Drie bagatellen voor piano, no. 1 (no. 4 en 2 = op. 22)
30	Twee liederen voor sopraan en piano op tekst van R M Rilke '46-47	4½

	Dame vor dem Spiegel
	Ein Frauenschicksal

31	Kleine balletsuite voor orkest    1947	11
32	Symphonie no. 4 (sinfonia concertante) voor piano en orkest   1949	21
33	Twee liederen voor sopraan en piano op tekst van R M Rilke  '50-51	5½

	Der Tod der Geliebten
	Ist ein Schloss

34	Drie kleine stukken voor piano   1952	5
35	Kerstliedje met vrije variaties voor piano   1952	4
36	Sonatine no. 4 voor piano   1953	1½
37	Scherzo no. 1 voor orkest   1954-55	7
38	Scherzo no. 2 voor orkest   1956-57	11
39	5 etudes-caprices voor piano   1957	9
40	Deux hommages en forme d'étude pour piano   1958	5
41	Sonate no. 2 voor violoncel en piano   1958	18
42	Tre pezzettini : per pianoforte   1958	3½
43	Symphonie no. 5 : (Musica iniziale)   1959-60	16
44	Sonatine no. 5 voor de linkerhand   1959	8½
45	Symphonie no. 6   1960-61	35
46	Cinque pezzettini per clarinetto (si-b) e pianoforte   1963	5½
47	Vijf kleine stukjes voor piano vierhandig   1963
48	Drie Exempelkens voor piano   1963-65
49	Drie liederen voor sopraan en piano op tekst van E.L. Smelik   '54-65	7½

	Het Hert
	Oude Kerk
	Mei-schemer

50	Strijkkwartet   1964	13
51	Drie liederen voor sopraan en piano op tekst van R M Rilke   1965	7

	Eine Welke
	Die Kurtisane
	Letzter Abend

52	Sonate voor altviool en piano   1964-65	18
53	Twee liederen voor sopraan en piano op tekst van R M Rilke   1965	3½

	Das Kind
	Der König von Münster

54

Twee liederen voor bariton en piano op tekst van R M Rilke   1967

5

	Kreuzigung
	Der Knabe

55

Drie liederen voor sopraan en piano op tekst van R M Rilke   dec '70

	Wenn die Uhren so nah
	Gesang der Frauen an den Dichter
	Pietà

56	Twee liederen voor bas-bariton en piano op tekst van R M Rilke   1971

	Schlangenbeschwörung
	Die Versuchung

57	Otto abbozzi per flauto, violoncello e pianoforte   1971
58	Trois chansonnettes pour voix haute et piano (texte d’Arthur Rimbaud)   '71

	Le Dormeur du Val
	Rêvé pour l’Hiver
	Première Soirée

59	Tre movimenti ostinati per orchestra: Intrada marziale, Canzone, Rondo  1971-72
60	Die drie boexkens van een magistercken : 3 kleine preludes voor piano   1972
61	Sept mélodies pour soprano et piano (paroles françaises de R M Rilke)  1972

	Un Cygne avance sur léau
	La Biche
	En Hiver, la mort meurtrière
	Puisque tout passe
	Qui vient finir le temple de l’amour ?
	N'est-ce pas triste que nos yeux se ferment ?
	Verger

62	Quatre esquisses valaisannes pour soprano et piano (paroles françaises de R.M. Rilke) '72

	Le souvenir de la neige
	Mésange
	Rossignol
	Comme aux Saintes Maries

63	Six quatrains valaisans pour soprano et piano (paroles françaises de R.M. Rilke)  1972

	Le clocher chante
	Petite cascade
	O ces autels
	Après une journée de vent
	Pays silencieux
	Chemin qui tourne

64	Vier liederen op tekst van Martinus Nijhoff   1972

voor sopraan en klarinet

	a	Adieu
	b	Clown

voor sopraan/tenor en piano

	c	De Profundis
	d	Het Juffertje in het groen

65	Neuf mélodies pour soprano et piano (paroles françaises de R.M. Rilke)   1973

	La Déesse
	La passante d’été
	C’est de la Côte d’Adam
	Les Anges, sont-ils devenus discrets !
	Combien a-t-on fait aux fleurs
	La dormeuse
	Combien le pape au fond de son faste
	Petite Ange en porcelaine
	Tous mes adieux sont faits

66	Sonata per organo   1973
67	Vijf bagatellen voor harp   1973
68	Concert voor trompet en orkest   1973-74
69	Petite suite pour harpe   1974
70	Sonatine no. 6 voor piano   1974
71	‘Une martyre’ pour voix haute et orchestre (paroles de Charles Baudelaire)   1974-75 (Dessin d'un maître inconnu)
72	Deux mélodies pour voix haute et piano (texte de Charles Baudelaire)   1975

	La Musique
	A une mendiante rousse